De gracht van Wijk bij Duurstede

In het jaar 1300 krijgt Wijk bij Duurstede stadsrechten. Vanaf dat moment mogen de inwoners een muur om de stad bouwen. De muur die halverwege de 14e eeuw is aangelegd is goed terug te zien bij het straatje Langs de Wal, aan de zuidwestkant van de binnenstad.

Direct naast de stadsmuur ligt een sloot. Dit is de plek van de voormalige stadsgracht, welke is gegraven in een oude rivierbedding uit de vroege Middeleeuwen. De daadwerkelijke Kromme Rijn liep in 1300 dwars door de stad. Later werd deze gedempt en kreeg de gracht deels de naam Kromme Rijn. In 1874 werd de volledige gracht Kromme Rijn genoemd.

De sloot lijkt te beginnen in een achtertuin van een particuliere woning en staat bekend als de Kalverweigracht. Tot 1988 werd via een duiker in de Lekdijk de sloot gevuld met water uit de Lek. Er is in dit deel sprake van stilstaand water. De sloot gaat al snel over in de gracht van Kasteel Duurstede. Daarna volgt het watertje de oude stadsmuur.

Dorestad
Aan de noordwestkant van de binnenstad volgt de gracht de Singel en passeert deze de voormalige Veldpoort. Deze stadspoort is tijdens de sloopwoede in de 19e eeuw verdwenen. Restanten van de Veldpoort zijn in het straatbeeld terug te zien. Bij de Veldpoort heeft jarenlang een soort stuw gelegen. Eerst was het een schot, later een sluisje. Hierdoor bleef er water staan in het westelijke deel van het grachtenstelsel.

Op de foto links is te zien hoe de linkeroever hoog ligt. Hier lag vroeger tussen het jaar 630 en +900 Dorestad. In de hoogtijdagen woonden er 2500 tot 4000 mensen. Dorestad was de belangrijkste overslaghaven van Noordwest-Europa. De later ontstane binnenstad van Wijk bij Duurstede ligt laag.


Nieuwbouw
Ter hoogte van het straatje Langs de Rijn begint de oude Kromme Rijn, zoals deze hier in het jaar 1122 stroomde. Hier verlaat ze het grachtenstelsel van de binnenstad, onderweg naar Utrecht.

Via een nieuwbouwwijk is de oude loop van de rivier een stuk naar het noordoosten te volgen. Na zo'n 300 meter komt ze uit op de Kromme Rijn, die sinds 1885 wordt gevoed vanuit de inundatiesluis aan de oostkant.


Van Wijk bij Duurstede naar Cothen

Wijk bij Duurstede

> De dam van Wijk bij Duurstede
> De inlaat in Wijk bij Duurstede
> Van Wijk naar Cothen
> Dorestad